Nông nghiệp Tây Nguyên thích ứng với biến đổi khí hậu

09:20 PM 07/11/2019 |  Lượt xem: 1151 |  In bài viết | 

Hồ thủy lợi Ea Kpal bị cạn trơ đáy do hạn hán

Với ngành nông nghiệp, biến đổi khí hậu không chỉ gây thiệt hại trước mắt mà còn phá vỡ quy luật phát triển của cây trồng, đe dọa đến kinh tế nông nghiệp vốn được xem là chủ lực của vùng. Điều này khiến ngành nông nghiệp, các nhà khoa học và cả nông dân phải nhìn nhận lại quá trình sản xuất để có những chính sách, giải pháp canh tác phù hợp để thích ứng và phát triển sản xuất.

Tây Nguyên đang bị ảnh hưởng ngày càng nặng nề bởi tình trạng khô hạn và các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lũ, lốc xoáy… Đây là hệ quả của việc rừng bị tàn phá, cũng như sự bất lực trong kiểm soát và thực hiện quy hoạch đối với các loại cây trồng của ngành nông nghiệp. Hiện nay, cái khó của Tây Nguyên là các loại cây trồng giá trị kinh tế cao đều có khả năng thích ứng với khí hậu bất thường khá thấp và ngược lại.

Đắk Lắk là tỉnh có tiềm năng, thế mạnh trong phát triển sản xuất trồng trọt với các cây trồng chủ lực đem lại hiệu quả kinh tế cao như hồ tiêu, cà phê, cao su… Tuy nhiên, với tác động của biến đổi khí hậu cùng nhiều nguyên nhân khách quan khiến các loại cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, điều, các loại cây ăn quả... phát triển thiếu bền vững.

Theo ông Vũ Đức Côn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk, những năm gần đây, người dân Đắk Lắk đã thấy rõ tác động của biến đổi khí hậu lên lĩnh vực trồng trọt. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán kéo dài, mưa lớn bất thường đã gây thiệt hại nặng nề cho nhiều diện tích cây trồng, đặc biệt các cây trồng chủ lực như hồ tiêu, cà phê... Thậm chí, cùng một thời điểm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ghi nhận cả hai hình thái thời tiết là mưa lũ và hạn hán.

Điển hình cho kiểu thời tiết bất thường tại Đắk Lắk là vào đầu tháng 8/2019, trong khi các huyện Buôn Đôn, Ea Súp, Krông Ana, Lắk phải trải qua đợt mưa lũ lịch sử thì tại huyện M’Đrắk, Ea Kar lại diễn ra hạn hán kéo dài gây thiệt hại nặng nề. Chỉ riêng đợt mưa lũ và hạn hán đầu tháng 8/2019 đã làm 16.163 ha cây trồng các loại bị ngập úng, hơn 1.000 ha cây trồng bị thiệt hại do hạn hán, có những diện tích cây trồng bị cháy khô do không tìm được nguồn nước tưới, gây thiệt hại nhiều tỉ đồng đối với ngành trồng trọt Đắk Lắk.

Chị Phan Thị Thành, thôn 18, xã Cư M’ta, huyện M’Đrắk cho biết, ngay trong mùa mưa của tỉnh Đắk Lắk thì nông dân huyện M’Đrắk vẫn phải gồng mình tìm kiếm nguồn nước chống hạn, cứu cây trồng. Mặc dù những năm trước đã xảy ra tình trạng hạn hán giữa mùa mưa, nhưng năm 2019 tình trạng này trở nên khắc nghiệt hơn. Nhiều tháng liền không có mưa, các hồ đập cũng cạn kiệt nước, nông dân đành bất lực đứng nhìn nhiều diện tích lúa nước chết khô giữa nắng hạn.

Ông Y’ Bhung Ayun, buôn Cuôr Đăng B, xã Cuôr Đăng, huyện Cư M'gar cho biết, biến đổi khí hậu đang diễn biến phức tạp và tác động trực tiếp đến sản xuất cây trồng của nông dân. Gia đình có hơn 1.000 trụ hồ tiêu kinh doanh, năm 2018 thời tiết mưa nắng thất thường khiến toàn bộ diện tích tiêu đang chuẩn bị thu hoạch lại bung hoa trái mùa, đến năm niên vụ 2019, hồ tiêu chỉ lên đọt mà không bung nhiều hoa như các năm trước làm giảm năng suất. Theo ông Y’ Bhung Ayun, sự bất thường của thời tiết dẫn quá trình sinh trưởng của cây trồng không theo quy luật bình thường, điều này gây nhiều bỡ ngỡ và khó khăn cho nông dân trong quá trình canh tác.

Mùa mưa năm 2018, nhiều nông dân tại huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông đứng ngồi không yên vì ngày nào trời cũng mưa. Nông dân lo lắng việc lượng mưa lớn và kéo dài trong điều kiện địa hình phức tạp, đồi dốc nhiều sẽ dẫn tới ngập úng, làm quá trình sinh trưởng của cây tiêu bị đảo lộn, phát sinh nhiều dịch bệnh khó xử lý. Trên thực tế, hậu quả mà đợt mưa kéo dài nhiều tháng lại nặng nề hơn những gì nông dân trồng tiêu tại Đắk Song cũng như tỉnh Đắk Nông định liệu. Khoảng tháng 11 – 12, khi bắt đầu dứt mưa và bước vào mùa khô, hàng loạt vườn tiêu đã chết trụi chỉ trong vài tuần. Và giấc mộng tỉ phú nhờ loại nông sản được mệnh danh là “vàng đen” của hàng nghìn nông dân tan tành, chỉ còn lại những khoản nợ tiền tỉ không biết lấy đâu ra để trả. Những vấn đề xung quanh ngành hồ tiêu có thể là một minh chứng rõ nét nhất về những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp và cuộc sống của mỗi nông dân tại Đắk Nông hiện nay.

Ông Lê Hoàng Vinh, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đắk Song cho biết, mùa mưa năm 2018 kéo dài kỷ lục. Tại một số khu vực, nông dân ghi nhận suốt 4 tháng ròng rã ngày nào trời cũng mưa. Chính việc mưa lớn kéo dài đã gây ngập úng và khiến nhiều diện tích tiêu chết dần chết mòn. Thêm vào đó là việc nông dân xử lý phân bón không đúng cách, dẫn tới mầm bệnh lây lan mạnh trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Theo ông Nguyễn Văn Huấn, Phụ trách Phòng dự báo khí tượng thủy văn, Đài khí tượng thủy văn khu vực Tây Nguyên, những năm gần đây, do biến đổi khí hậu, Tây Nguyên là khu vực có mức tăng nhiệt độ khá lớn, lượng mưa hàng năm có xu hướng giảm. Đối với khu vực Tây Nguyên, tình trạng hạn hán trong mùa khô ngày càng diễn biến phức tạp, thời tiết cực đoan có thể xảy ra bất cứ lúc nào, điển hình như đợt mưa lớn tại một số tỉnh vào đầu tháng 8/2019, hay tình trạng hạn hán kéo dài trong mùa khô năm 2016; một số nơi có số ngày mưa nhiều hơn đã ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất, sinh hoạt của người dân.

(dantocmiennui.vn)

CHỦ ĐỀ CỦA NĂM

LIÊN KẾT